Γιατί η επανάληψη προσφέρει ασφάλεια στη τρίτη ηλικία
Υπάρχει μια τάση να βλέπουμε τη ρουτίνα ως κάτι αρνητικό, δηλαδή σύμβολο μονοτονίας, έλλειψης φαντασίας και παραίτησης από τη ζωντάνια. Αντίθετα, θέλουμε να ζούμε τη ζωή με ενδιαφέρον και με καινούριες εμπειρίες. Ας θυμηθούμε και διάφορες εκφράσεις του στυλ «να μη γίνεις ρουτινιάρης», το οποίο ακούγεται αρνητικό.
Αλλά αυτή η αντίληψη αγνοεί κάτι σημαντικό: η ρουτίνα δεν είναι το αντίθετο της ζωής αλλά πολλές φορές είναι η ραχοκοκαλιά της, ιδίως για τους ηλικιωμένους.
Τι κάνει η ρουτίνα στον εγκέφαλο
Ο εγκέφαλος είναι, στην ουσία του, μια μηχανή πρόβλεψης. Συνεχώς επεξεργάζεται πληροφορίες, αντιπαραβάλλει με το παρελθόν και προσπαθεί να προβλέψει τι έρχεται. Όταν το περιβάλλον είναι προβλέψιμο, δηλαδή όταν ξέρουμε τι θα ακολουθήσει, ο εγκέφαλος δαπανά λιγότερη ενέργεια σε αυτή τη διαδικασία και μπορεί να την κατευθύνει αλλού.
Στους ηλικιωμένους, όπου οι γνωστικοί πόροι είναι πιο περιορισμένοι, αυτό έχει πρακτική σημασία. Μια σταθερή ρουτίνα είναι κάτι πέρα από απλή συνήθεια. Ένας πρωινός περίπατος την ίδια ώρα στην ίδια διαδρομή ή ένα τηλεφώνημα στην κόρη κάθε Κυριακή δημιουργούν ένα σύστημα που απελευθερώνει νοητική χωρητικότητα για πράγματα που πραγματικά απαιτούν προσοχή.
Ρουτίνα και αίσθηση ελέγχου
Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους στην τρίτη ηλικία είναι η απώλεια ελέγχου. Όσο μεγαλώνουμε, νιώθουμε ότι ελέγχουμε λιγότερο το σώμα, το μυαλό και τις αποφάσεις της ζωής μας. Σε αυτή τη γενικότερη ανασφάλεια, η ρουτίνα λειτουργεί ως αντίβαρο στον φόβο.
Όταν ξέρεις ότι κάθε πρωί θα πιεις τον καφέ σου στην ίδια καρέκλα, ότι το απόγευμα θα διαβάσεις την εφημερίδα και ότι το βράδυ θα ακούσεις τα ίδια αγαπημένα τραγούδια, έχεις κάτι πάνω στο οποίο μπορείς να στηριχτείς. Είναι μια βεβαιότητα σε έναν κόσμο που αλλάζει γρηγορότερα απ’ ό,τι μπορείς να ακολουθήσεις.
Αυτή η αίσθηση ελέγχου δεν είναι ψευδαίσθηση αλλά μια βασική ανθρώπινη ανάγκη. Η απότομη αλλαγή στη ρουτίνα, για παράδειγμα λόγω νοσηλείας, μετακόμισης ή απώλειας συντρόφου, μπορεί εύκολα να προκαλέσει κατάθλιψη και μειωμένη γνωστική λειτουργία στις μεγάλες ηλικίες.
Ρουτίνα και ταυτότητα
Υπάρχει και μια βαθύτερη διάσταση που σπάνια συζητείται. Η ρουτίνα είναι συνδεδεμένη με την ταυτότητα γιατί αυτά που κάνουμε κάθε μέρα, η σειρά και ο τρόπος που τα κάνουμε, είναι μέρος του ποιοι είμαστε. Είναι σαν ένα μικρό τελετουργικό, το οποίο ταυτίζεται με την προσωπικότητά μας.
Ο ηλικιωμένος που έφτιαχνε πάντα ο ίδιος τον καφέ το πρωί, με το συγκεκριμένο μπρίκι και στο συγκεκριμένο φλιτζάνι, νιώθει κομμάτι αυτής της διαδικασίας που τον χαρακτηρίζει. Αν αυτό αλλάξει, νιώθει ότι χάνει ένα κομμάτι του εαυτού του.
Η ρουτίνα για πολλούς ηλικιωμένος είναι αυτό που τους δίνει υπόσταση σε μια εποχή όπου νιώθουν ότι χάνουν την ανεξαρτησία τους λόγω ηλικίας. Ο σεβασμός της ρουτίνας τους από τους γύρω, τους παρέχει μία ελευθερία να πειραματιστούν με κάτι διαφορετικό όταν νιώθουν ότι τα βασικά τα έχουν κατοχυρώσει. Όταν ένας ηλικιωμένος ξέρει ότι θα σεβαστούμε τις ρουτίνες και τις συνήθειές του (όσο παράξενες ή δύστροπες και αν μας φαίνονται), θα είναι πιο διατεθειμένος να δοκιμάσει κάτι καινούριο ή διαφορετικό γιατί δεν θα έχει την ανασφάλεια.
Οπότε, όσο μεγαλώνει ο άνθρωπός σας, βοηθήστε τον να παραμείνει αυτός που είναι μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει, γιατί αυτό δίνει την περισσότερη ασφάλεια και βεβαιότητα.
Η ρουτίνα στη μονάδα φροντίδας
Η μετάβαση σε μια μονάδα φροντίδας όπως η Δωροθέα σίγουρα αλλάζει δραματικά τη ρουτίνα ενός ηλικιωμένου, δημιουργώντας μία ψυχική αναστάτωση.
Πρόκειται για έναν νέο περιβάλλον, νέα πρόσωπα και νέα χρονοδιαγράμματα, και όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα. Ο ηλικιωμένος δεν έχει πια το σπίτι και τις συνήθειές του αλλά πρέπει να προσαρμοστεί σε κάτι καινούριο, σε μια ηλικία που η προσαρμογή δεν είναι ούτε εύκολη ούτε αυτονόητη.
Για πολλούς φιλοξενούμενους, η δυσκολία προσαρμογής τις πρώτες εβδομάδες δεν οφείλεται μόνο στη νοσταλγία για το σπίτι. Οφείλεται και στην αποδιοργάνωση μιας ολόκληρης δομής που έδινε νόημα και ασφάλεια στην καθημερινότητά τους.
Οι μονάδες φροντίδας με εμπειρία, όπως η Δωροθέα, προσπαθούν να δημιουργήσουν μια σταθερή ρουτίνα από την αρχή και να την προσαρμόσουν στις προτιμήσεις και τις ανάγκες του φιλοξενούμενου. Πολλές φορές ένας οίκος ευγηρίας δεν ακολουθεί μια ενιαία ρουτίνα για όλους αλλά δίνει δυνατότητες προσαρμογής, ιδίως για τους νέους ενοίκους που δεν έχουν προλάβει να χτίσουν μια καινούριο ρουτίνα στο νέο τους σπίτι.
Σκοπός είναι να δώσουμε το πλαίσιο που αφήνει χώρο στο άτομο να φέρει μέσα του κομμάτια της παλιάς του ζωής. Ο κάτοικος που πάντα έπινε τον καφέ του μόνος πριν μιλήσει σε κανέναν έχει δικαίωμα να συνεχίσει να το κάνει. Εκείνος που κοιμόταν αργά και ξυπνούσε αργά, ίσως να μπορεί να έχει μια αντίστοιχη ελευθερία και στη μονάδα φροντίδας.
Η ρουτίνα δεν είναι μονοτονία
Υπάρχει μια σημαντική διάκριση που αξίζει να θυμόμαστε: ρουτίνα δεν σημαίνει υποχρεωτικά απουσία νέων εμπειριών. Η ρουτίνα είναι απλά το σταθερό πλαίσιο μέσα στο οποίο οι νέες εμπειρίες μπορούν να ενταχθούν χωρίς να αποσταθεροποιούν.
Ένας ηλικιωμένος με σταθερή ρουτίνα μπορεί να υποδεχτεί μια νέα δραστηριότητα, μια επίσκεψη ή μια έκπληξη με περισσότερη ευελιξία, γιατί έχει τη βάση που τον κρατά ισορροπημένο. Χωρίς αυτή τη βάση, κάθε αλλαγή γίνεται πηγή άγχους αντί χαράς.
Επικοινωνήστε μαζί μας για να μάθετε πώς χρησιμοποιούμε τη ρουτίνα για να βοηθήσουμε τους ηλικιωμένους να ανοίξουν με ασφάλεια τον κόσμο τους με τους δικούς τους όρους. Βρισκόμαστε στον Κορυδαλλό και θα χαρούμε να σας δούμε και να σας ξεναγήσουμε στον χώρο μας. Απλά επικοινωνήστε μαζί μας online ή καλέστε μας στο 210 4950 989 για να κλείστε το ραντεβού σας!