Η ασθένεια του Πάρκινσον είναι μια προοδευτική νευρολογική πάθηση που επηρεάζει την κίνηση και μπορεί να δημιουργήσει προκλήσεις και δυσκολίες στην καθημερινή ζωή. Είναι η δεύτερη συχνότερη νευρολογική πάθηση μετά το Αλτσχάιμερ, με τους άντρες να εμφανίζουν περισσότερες πιθανότητες να την εκδηλώσουν σε σχέση με τις γυναίκες. Σχεδόν 12 εκατομμύρια ανθρώπων πάσχουν παγκοσμίως.
Η ασθένεια έχει ανοδική πορεία λόγω του αυξανόμενου προσδόκιμου ζωής. Όσο μεγαλώνουμε, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες: το 4% των ηλικιωμένων άνω των 80 χρόνων πάσχει από Πάρκινσον. Η αρχική διάγνωση πολλές φορές φαίνεται ισοπεδωτική, αλλά υπάρχουν πολλοί τρόποι να διαχειριστείτε τα συμπτώματα και να διατηρήσετε την ανεξαρτησία και την ποιότητα ζωής σας.
Τι Είναι η Νόσος του Πάρκινσον;
Η νόσος του Πάρκινσον προκαλείται από τη σταδιακή απώλεια νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο που παράγουν ντοπαμίνη, μια χημική ουσία που βοηθά στον έλεγχο της κίνησης.
Το πρώτο σύμπτωμα που πολλές φορές περνάει απαρατήρητο είναι η απώλεια όσφρησης. Μετά έρχονται τα πιο συνήθη συμπτώματα, τα οποία εμφανίζονται σταδιακά και διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Συνήθως περιλαμβάνουν τρέμουλο, δυσκολία και βραδύτητα κινήσεων, μυϊκή δυσκαμψία και προβλήματα ισορροπίας.
Η νόσος του Πάρκινσον επηρεάζει κάθε άτομο διαφορετικά. Κάποιοι μπορεί να έχουν ήπια συμπτώματα για χρόνια, ενώ άλλοι μπορεί να αντιμετωπίσουν ταχύτερη εξέλιξη. Αν και δεν υπάρχει θεραπεία, με τη σωστή φροντίδα και φαρμακευτική αγωγή, οι άνθρωποι με Πάρκινσον μπορούν να συνεχίσουν τη ζωή τους σε μεγάλο βαθμό.
Διαχείριση της Κίνησης και της Κινητικότητας
Ασκήσεις Κίνησης και Ευελιξίας
Η τακτική άσκηση είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να διαχειριστείτε τη νόσο. Η άσκηση βοηθά να διατηρήσετε τη δύναμη, την ευελιξία, την ισορροπία και τη γενική κινητικότητά σας.
Ήπιες ασκήσεις όπως το περπάτημα, η κολύμβηση, το Τάι Τσι, το ποδήλατο γυμναστικής ή η γιόγκα μπορούν να είναι εξαιρετικά ωφέλιμες. Προσπαθήστε να ασκείστε τουλάχιστον 30 λεπτά τη μέρα, ακόμα και αν τα χωρίζετε σε μικρότερες περιόδους.
Η φυσικοθεραπεία είναι επίσης χρήσιμη. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων που να στοχεύει τα συγκεκριμένα συμπτώματά σας και να σας διδάξει τεχνικές για να βελτιώσετε την κίνησή σας. Οι περισσότεροι άνθρωποι με Πάρκινσον θέλουν να κρατήσουν την ανεξαρτησία τους και η άσκηση είναι μια καλή λύση.
Αντιμετώπιση του Τρέμουλου
Ο τρόμος (τρέμουλο) είναι ένα από τα πιο γνωστά συμπτώματα του Πάρκινσον. Το άγχος και το στρες μπορούν να τον επιδεινώσουν, οπότε καλό είναι να προσπαθείτε να χαλαρώσετε όταν νιώθετε ότι σας κυριεύει το άγχος.
Πολλοί άνθρωποι δυσανασχετούν όταν προσπαθούν να κάνουν λεπτές κινήσεις, όπως να κουμπώσουν ένα πουκάμισο. Αν αυτό σας συμβαίνει, σταματήστε και πάρτε μερικές βαθιές αναπνοές πριν συνεχίσετε ή ζητήστε βοήθεια. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας να προσπαθήσει χωρίς άγχος ή δυσφορία.
Χρησιμοποιήστε βαρύτερα σκεύη ή εργαλεία όταν τρώτε ή εργάζεστε, γιατί το επιπλέον βάρος μπορεί να βοηθήσει να σταθεροποιήσετε τα χέρια σας.
Βελτίωση της Ισορροπίας
Τα προβλήματα ισορροπίας είναι συχνά στη νόσο του Πάρκινσον και αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσεων.
Εκτός από εξειδικευμένες ασκήσεις όπως το Τάι Τσι ή η γιόγκα, υπάρχουν πολλές ασκήσεις ισορροπίας που μπορείτε να κάνετε και μόνοι σας, όπως το να στέκεστε σε ένα πόδι (κρατώντας κάτι για υποστήριξη) και το περπάτημα από τακούνι σε δάχτυλο, που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ισορροπία σας.
Όταν περπατάτε, προσπαθήστε να κάνετε μεγαλύτερα βήματα και να σηκώνετε τα πόδια σας ψηλότερα. Σκεφτείτε το περπάτημα σαν να περνάτε πάνω από φανταστικά εμπόδια. Αποφύγετε να περπατάτε προς τα πίσω και να στρίβετε ενώ περπατάτε. Αντί να στρίβετε, κάντε μικρά βήματα σε κύκλο.
Βοηθήματα
Αν κάποια βοηθήματα σας δίνουν περισσότερη αυτοπεποίθηση ή σιγουριά, βάλτε τα στη ζωή σας γιατί θα έχετε περισσότερη ανεξαρτησία. Για παράδειγμα, ένα μπαστούνι ή ένας περιπατητήρας μπορεί να σας δώσει επιπλέον σταθερότητα και αυτοπεποίθηση όταν κινείστε.
Καθημερινές Δραστηριότητες και Αυτοεξυπηρέτηση
Ντύσιμο και Προσωπική Φροντίδα
Όταν έχετε δυσκαμψία και τρέμουλο, το ντύσιμο γίνεται δυσκολότερο.
Προσαρμοστείτε στην κατάσταση και τις ιδιαιτερότητες του σώματός σας. Πάρτε ρούχα με λάστιχο στη μέση, φερμουάρ αντί για κουμπιά, και βέλκρο αντί για κορδόνια. Όσο πιο άνετα τα ρούχα, τόσο πιο εύκολο είναι να τα φορέσετε χωρίς πολλή προσπάθεια.
Όταν ντύνεστε, καθίστε για μεγαλύτερη σταθερότητα. Πάρτε τον χρόνο σας και μην βιάζεστε, μια και το άγχος θα επιδεινώσει τα συμπτώματα.
Για το ξύρισμα ή το βάψιμο, χρησιμοποιήστε ηλεκτρικές συσκευές που είναι ασφαλέστερες από λεπίδες. Αν το βούρτσισμα των δοντιών είναι δύσκολο, μια ηλεκτρική οδοντόβουρτσα είναι μια καλή λύση.
Φαγητό και Διατροφή
Η κατάποση μπορεί να γίνει δύσκολη καθώς εξελίσσεται η νόσος.
- Τρώτε αργά και προσεχτικά, παίρνοντας μικρές μπουκιές. Καθίστε όρθιοι όταν τρώτε και παραμείνετε καθιστοί για τουλάχιστον 30 λεπτά μετά το γεύμα.
- Επιλέξτε τροφές που είναι πιο εύκολες στην κατάποση, όπως μαλακά ψάρια, μαγειρεμένα λαχανικά, γιαούρτι και smoothies. Αποφύγετε πολύ ξηρές ή σκληρές τροφές που χρειάζονται πολλή μάσηση.
- Χρησιμοποιήστε σκεύη με παχιές λαβές που είναι πιο εύκολα να κρατήσετε. Επίσης, πιάτα με υψηλές άκρες ή πιάτα με βεντούζες που κολλούν στο τραπέζι μπορεί να βοηθήσουν να μην χύνετε το φαγητό.
Ύπνος και Ξεκούραση
Πολλά άτομα με Πάρκινσον αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου.
Όσο μπορείτε, κρατήστε μια σταθερή ρουτίνα ύπνου: προσπαθήστε να πηγαίνετε για ύπνο την ίδια ώρα κάθε μέρα.
Μην πίνετε καφέ ή άλλα ποτά με καφεΐνη πριν τον ύπνο, και αποφύγετε τα μεγάλα γεύματα κοντά στην ώρα του ύπνου. Αν φοβάστε ότι μπορεί να πέσετε από το κρεβάτι, μια σιδερένια μπάρα στο πλάι του κρεβατιού μπορεί να βοηθήσει.
Ασφάλεια στο Σπίτι
Πρόληψη Πτώσεων
Μιλώντας για πτώσεις, οι άνθρωποι με Πάρκινσον είναι πιο επιρρεπείς σε αυτές. Οπότε, κάντε το σπίτι σας όσο πιο ασφαλές γίνεται:
- Αφαιρέστε χαλιά που γλιστρούν
- Αδειάστε τους διαδρόμους από εμπόδια όπως τραπεζάκια, καρέκλες και άλλα μικρο-έπιπλα
- Βάλτε καλό φωτισμό σε όλους τους χώρους.
- Εγκαταστήστε κιγκλιδώματα στο μπάνιο, ειδικά δίπλα στην τουαλέτα και το ντους.
- Χρησιμοποιήστε αντιολισθητικά χαλάκια στην μπανιέρα ή το ντους.
- Φοράτε παπούτσια με καλή πρόσφυση και υποστήριξη, όχι παντόφλες ή παπούτσια με λεία σόλα.
- Αποφύγετε τα παπούτσια με κορδόνια που μπορεί να λυθούν και να σας κάνουν να σκοντάψετε.
Τροποποιήσεις στο Μπάνιο
Το μπάνιο είναι ο πιο επικίνδυνος χώρος του σπιτιού γιατί λόγω του νερού, γλιστράει.
Πέρα από τις μπάρες για να κρατιέστε, βάλτε ένα καθισματάκι ντους ώστε να μπορείτε να κάθεστε ενώ κάνετε μπάνιο.
Κάντε τη ζωή σας πιο εύκολη και βάλτε όλα τα είδη που χρειάζεστε εύκολα προσβάσιμα χωρίς να χρειάζεται να τεντώνεστε ή να σκύβετε υπερβολικά.
Φωτίστε το μπάνιο καλά, ιδίως το βράδυ.
Φαρμακευτική Αγωγή και Ιατρική Φροντίδα
Τα φάρμακα
Η φαρμακευτική αγωγή έχει ως στόχο να καθυστερήσει τα συμπτώματα και να τα απαλύνει. Αν σας βοηθάει, πάρτε ένα κουτάκι για να οργανώσετε τα φάρμακά σας και να είστε σίγουροι ότι δεν τα ξεχνάτε.
Μην αλλάξετε ποτέ τη δοσολογία σας χωρίς να συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας. Ακόμα και αν νιώθετε καλά, τα φάρμακα είναι αυτά που σας βοηθάνε, οπότε κάνουν τη δουλειά τους!
Αν παρατηρήσετε παρενέργειες, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αμέσως.
Τακτικοί Ιατρικοί Έλεγχοι
Όσοι πάσχουν από Πάρκινσον παρακολουθούνται τακτικά από νευρολόγο. Επειδή η νόσος αλλάζει και μεταβάλλεται, προγραμματίστε ραντεβού κάθε 3-6 μήνες. Μην ντραπείτε να μιλήσετε για συμπτώματα που αλλάζουν ή σας φοβίζουν: ο γιατρός σας ξέρει ακριβώς πώς εξελίσσεται η νόσος και τίποτα δεν τον εκπλήσσει.
Επικοινωνία και Ομιλία
Η νόσος του Πάρκινσον μπορεί να επηρεάσει την ομιλία σας, κάνοντάς την πιο σιγανή, πιο μονότονη ή δύσκολη στην κατανόηση. Μερικοί άνθρωποι πηγαίνουν σε λογοθεραπεία για να τους βοηθήσει να παραμείνουν σε επαφή με φίλους και οικογένειας. Δείτε την ομιλία ως άσκηση και εξασκηθείτε διαβάζοντας δυνατά κάθε μέρα. Βοηθάει στο να κρατάει την κινητικότητα της γλώσσας.
Επίσης, όταν μιλάτε, κοιτάξτε τον συνομιλητή σας απευθείας, γιατί η επαφή με τα μάτια βοηθά στην επικοινωνία. Αν κάποιος δεν σας κατάλαβε, μην απογοητεύεστε. Πάρτε μια αναπνοή και προσπαθήστε ξανά πιο αργά. Όλοι γνωρίζουν την νόσο και κανείς δεν θα σας παρεξηγήσει.
Συναισθηματική Βοήθεια και Υποστήριξη
Κατάθλιψη και Άγχος
Η κατάθλιψη και το άγχος είναι πολύ συχνά στη νόσος του Πάρκινσον και δεν είναι απλώς αντίδραση στη διάγνωση. Είναι μέρος της ίδιας της νόσου λόγω των χημικών αλλαγών στον εγκέφαλο. Για παράδειγμα, ο εγκέφαλος δεν παράγει ντοπαμίνη και άλλους νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη.
Δεν είναι ντροπή να μιλήσετε με έναν γιατρό και να λάβετε βοήθεια. Η θεραπεία, τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, η άσκηση και οι κοινωνικές δραστηριότητες πολλές φορές εξισορροπούν την κατάσταση και την κατάθλιψη.
Το μυαλό σε λειτουργία
Διατηρήστε το μυαλό σας ενεργό με δραστηριότητες που σας προκαλούν νοητικά. Διαβάστε βιβλία, λύστε σταυρόλεξα ή sudoku, μάθετε κάτι καινούργιο, παίξτε επιτραπέζια παιχνίδια ή κάρτες. Όσο περισσότερο κρατάτε το μυαλό σας ενεργό, τόσο πιο καλά θα λειτουργεί.
Η μουσική μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για άτομα με Πάρκινσον. Οπότε, τραγουδήστε, παίξτε ένα όργανο ή απλά ακούστε τη μουσική που σας αρέσει. Και βέβαια, σηκωθείτε και χορέψτε αν μπορείτε.
Κοινωνική Ζωή και Σχέσεις
Μείνετε κοινωνικοί
Η απομόνωση δεν κάνει καλό σε κανέναν, πόσο μάλλον σε ανθρώπους που ήδη βιώνουν δύσκολα την νέα τους πραγματικότητα.
Το Πάρκινσον δεν είναι κολλητικό, οπότε συνεχίστε να συμμετέχετε σε κοινωνικές δραστηριότητες όσο μπορείτε. Δείτε φίλους και οικογένεια, πηγαίνετε θέατρο ή σινεμά, κάντε ψώνια και γενικά να είστε μέσα στις κοινωνικές σας σχέσεις.
Αν και όλοι γνωρίζουν τον Πάρκινσον, πολλές φορές δεν ξέρουν τις λεπτομέρειες ή τι χρειάζεστε. Εξηγήστε στους άλλους για την κατάστασή σας και πώς μπορούν να σας βοηθήσουν. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να βοηθήσουν αλλά δεν ξέρουν πώς, οπότε δώστε τους την ευκαιρία.
Ομάδες Υποστήριξης
Υπάρχουν ομάδες υποστήριξης για το Πάρκινσον και φυσικές αλλά και διαδικτυακές. Μπορούν να προσφέρουν ανεκτίμητη βοήθεια, γιατί εκεί μπορείτε να συναντήσετε άλλους που κατανοούν τι περνάτε, να μοιραστείτε συμβουλές και στρατηγικές, και να μάθετε για νέες θεραπείες. Επίσης, υπάρχει η αίσθηση ότι ανήκετε σε μια ομάδα και μια κοινότητα ομοϊδεατών.
Το Μέλλον: Ελπίδα
Αν και η νόσος του Πάρκινσον είναι προοδευτική, συνέχεια βγαίνουν νέες θεραπείες και έτσι πολλοί άνθρωποι ζουν καλά τη ζωή τους για πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση.
Σε κανέναν δεν αρέσει η διάγνωση ή η νόσος η ίδια, αλλά η αντιμετώπιση αρχίζει από το μυαλό. Η θετική σκέψη είναι το ζητούμενο αν και είναι πολύ λογικό να αισθάνεστε κατάθλιψη για όσα δεν μπορείτε να καταφέρετε.
Επικεντρωθείτε σε αυτό που μπορείτε να κάνετε και γιορτάστε τις μικρές νίκες. Η φροντίδα και η υποστήριξη μπορούν να κάνουν όλη τη διαφορά ανάμεσα σε μια δυσάρεστη ζωή και μια ικανοποιητική. Για όλους τους πάσχοντες, σημαντικό είναι να κρατήσουν την ποιότητα ζωής τους. Οπότε με αυτό το στόχο, δώστε χρόνο και δύναμη στον εαυτό σας για να συνεχίσετε.
Κι αν χρειάζεστε βοήθεια πέρα από ό,τι μπορείτε να αντιμετωπίσετε μόνοι σας στο σπίτι, επικοινωνήστε μαζί μας online ή καλέστε μας στο 210 4950 989 για να απαντήσουμε σε κάθε σας ερώτηση!