Το καλοκαίρι στην Ελλάδα είναι φωτεινό και η απόλυτη εποχή χαλάρωσης – αλλά είναι και ζεστό.
Για τους ηλικιωμένους, και ιδιαίτερα για εκείνους που αντιμετωπίζουν προβλήματα με την αρτηριακή πίεση, χρειάζεται προσοχή και επαγρύπνηση. Η ζέστη επηρεάζει τον οργανισμό με τρόπους που δεν είναι πάντα ορατοί, και οι επιπτώσεις της στην κυκλοφορία του αίματος και στην πίεση μπορεί να είναι σοβαρές αν δεν τις αντιμετωπίσουμε έγκαιρα.
Γιατί όμως επηρεάζεται η πίεση το καλοκαίρι; Τι συμβαίνει στο σώμα όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο; Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τους αγαπημένους μας κατά τους ζεστούς μήνες;
Τι κάνει η ζέστη στην αρτηριακή πίεση
Διαστέλλονται τα αγγεία
Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, ο οργανισμός προσπαθεί να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του αποβάλλοντας θερμότητα μέσω του δέρματος. Για να το πετύχει αυτό, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται, δηλαδή ανοίγουν, για να φτάσει περισσότερο αίμα στην επιφάνεια του σώματος και να αποβληθεί η περίσσεια θερμότητα. Αυτή η διαστολή μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της αρτηριακής πίεσης, ένα φαινόμενο που ονομάζεται υπόταση. Για κάποιον που παίρνει αντι-υπερτασικά φάρμακα, αυτή η πτώση μπορεί να γίνει απότομη ή ακόμα κι επικίνδυνη, αφού μπορεί να προκαλέσει ζάλη, αδυναμία ή και λιποθυμία.
Ιδρώνουμε!
Παράλληλα, η εφίδρωση που συνοδεύει τη ζέστη οδηγεί σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών, κυρίως νατρίου και καλίου, που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της πίεσης. Οπότε η πίεση επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
Η αφυδάτωση, ακόμα και ήπια, μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την καρδιαγγειακή λειτουργία. Στους ηλικιωμένους το πρόβλημα είναι ακόμα πιο έντονο γιατί ο μηχανισμός της δίψας λειτουργεί λιγότερο αποτελεσματικά με την ηλικία. Συχνά δεν αισθάνονται δίψα ακόμα κι όταν το σώμα τους έχει ανάγκη από νερό. Αυτός είναι ο λόγος που οι ηλικιωμένου πρέπει να είναι θυμούνται να πίνουν νερό και υγρά ακόμα και αν δεν διψούν.
Μερικές φορές ανεβαίνει η πίεση
Υπάρχει και μια άλλη, λιγότερο γνωστή πλευρά του θέματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να οδηγήσει όχι σε πτώση αλλά σε άνοδο της αρτηριακής πίεσης. Αυτό συμβαίνει όταν ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς άγχους για να αντιμετωπίσει τη θερμική καταπόνηση, ή όταν η αφυδάτωση οδηγεί σε πάχυνση του αίματος και δυσκολία κυκλοφορίας.
Γι’αυτό το λόγο, οι μεγάλοι άνθρωποι που έχουν πρόβλημα αρτηριακής πίεσης πρέπει να είναι προσεκτικοί και να παρακολουθούν την πίεσή τους τακτικά.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Δεν επηρεάζονται όλοι οι ηλικιωμένοι με τον ίδιο τρόπο.
Εκείνοι που λαμβάνουν φάρμακα για την υπέρταση, διουρητικά ή φάρμακα για την καρδιά βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο, καθώς αυτά τα φάρμακα μπορεί να αλληλεπιδράσουν με τις μεταβολές της θερμοκρασίας και να ενισχύσουν την πτώση της πίεσης. Επίσης σε αυξημένο κίνδυνο βρίσκονται όσοι έχουν διαβήτη, νεφρικά προβλήματα ή ιστορικό καρδιακών επεισοδίων και εγκεφαλικών.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ορισμένα φάρμακα κοινής χρήσης όπως αντιισταμινικά, αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά μπορούν επίσης να επηρεάσουν την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο θερμικής καταπόνησης. Αν ο άνθρωπός σας παίρνει πολλά φάρμακα, κάτι που είναι συνηθισμένο στη μεγάλη ηλικία, είναι σκόπιμο να ρωτήσετε τον γιατρό ειδικά για αυτή την αλληλεπίδραση.
Οι ηλικιωμένοι που ζουν σε γηροκομεία ή άλλες δομές φροντίδας έχουν συνήθως την ιατρική παρακολούθηση από το προσωπικό της μονάδας. Ωστόσο, οι οικογένειες πρέπει να παραμένουν ενήμερες και να επικοινωνούν τακτικά με τους φροντιστές, ειδικά κατά τη διάρκεια καύσωνα, όταν ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος και οι ανάγκες αυξημένες.
Συμπτώματα που πρέπει να σας ανησυχήσουν
Η πτώση της αρτηριακής πίεσης λόγω ζέστης δεν εμφανίζεται πάντα με έντονο ή εμφανή τρόπο.
Τα πρώτα ήπια συμπτώματα
Συχνά ξεκινά με ήπια συμπτώματα που μπορεί εύκολα να αποδοθούν στη ζέστη ή στην κούραση, και αυτό είναι ακριβώς το πρόβλημα: τα υποτιμάμε. Προσέξτε αν ο άνθρωπός σας νιώθει έντονη ζάλη όταν σηκώνεται από καθιστή ή ξαπλωτή θέση ή αίσθηση αδυναμίας.
Μερικές φορές οι ηλικιωμένοι νιώθουν σύγχυση ή δυσκολία συγκέντρωσης, ωχρότητα ή κρύο ιδρώτα ή γρήγορο ή ακανόνιστο χτύπο της καρδιάς. Η μειωμένη ούρηση ή σκουρόχρωμα ούρα είναι επίσης χαρακτηριστικό σημάδια αφυδάτωσης που χτυπάνε συναγερμό.
Υπνηλία ή απάθεια
Ένα σύμπτωμα που συχνά παραβλέπεται είναι η αυξημένη υπνηλία ή η απάθεια. Όταν ένας ηλικιωμένος που συνήθως είναι δραστήριος και κοινωνικός αρχίζει να κάθεται αδρανής ή να κοιμάται πολύ περισσότερο από το συνηθισμένο, αυτό μπορεί να είναι σημάδι ότι κάτι δεν πάει καλά. Σε πολλές περιπτώσεις φταίει η πίεση ή η αφυδάτωση.
Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα, ενημερώστε αμέσως το προσωπικό του γηροκομείου ή τον θεράποντα ιατρό. Μην περιμένετε να «περάσει μόνο του» γιατί στους ηλικιωμένους, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα.
Τι μπορεί να κάνει η οικογένεια
Ο ρόλος της οικογένειας είναι σημαντικός, ακόμα και όταν ο αγαπημένος βρίσκεται σε δομή φροντίδας όπως η Δωροθέα.
Δροσερός χώρος
Στις επισκέψεις σας, παρατηρήστε αν ο χώρος είναι επαρκώς δροσερός και αεριζόμενος. Στη Δωροθέα, όλοι οι χώροι μας κλιματίζονται το καλοκαίρι.
Πιες νερό!
Θυμίστε στον ηλικιωμένο να πίνει νερό τακτικά, ακόμα κι αν δεν αισθάνεται δίψα. Η υπενθύμιση αυτή από ένα οικείο πρόσωπο έχει διαφορετικό βάρος από ό,τι από ένα μέλος του προσωπικού.
Επικοινωνία με τον γιατρό
Μιλήστε με τον γιατρό ή τη νοσηλευτική ομάδα για το αν η φαρμακευτική αγωγή χρειάζεται προσαρμογή τους καλοκαιρινούς μήνες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δόσεις αντι-υπερτασικών φαρμάκων χρειάζονται αναπροσαρμογή το καλοκαίρι, κάτι που αποφασίζεται πάντα από τον γιατρό και ποτέ από την οικογένεια μόνη της.
Μην αλλάζετε ή διακόπτετε φαρμακευτική αγωγή χωρίς ιατρική γνωμάτευση, ακόμα κι αν νομίζετε ότι «τα φάρμακα ρίχνουν την πίεση πολύ».
Μετρήστε την πίεση
Αν μπορείτε, φέρτε μαζί σας κατά την επίσκεψη ένα απλό πιεσόμετρο και μετρήστε μαζί του την πίεση. Αυτή η απλή κίνηση έχει διπλή αξία: από τη μια, σας δίνει χρήσιμη πληροφόρηση, και από την άλλη, δείχνει στον ηλικιωμένο ότι νοιάζεστε και παρακολουθείτε ενεργά την υγεία του.
Απλές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά
Η πρόληψη μετράει
Η πρόληψη είναι πάντα καλύτερη από τη θεραπεία. Για τους ηλικιωμένους με προβλήματα πίεσης, μερικές απλές συνήθειες μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Τακτική μέτρηση πίεσης
Η τακτική μέτρηση της πίεσης, ιδανικά την ίδια ώρα κάθε μέρα, βοηθά να εντοπίσουμε έγκαιρα τυχόν αποκλίσεις.
Δεν καθόμαστε στον ήλιο
Δεν καθόμαστε στον ήλιο τις ώρες αιχμής, δηλαδή μεταξύ 11 το πρωί και 5 το απόγευμα. Αυτός είναι βασικός κανόνας που δεν πρέπει να αγνοείτε.
Σωστή διατροφή
Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της πίεσης. Τροφές πλούσιες σε κάλιο όπως οι μπανάνες, οι πατάτες, οι φακές και το σπανάκι, βοηθούν αναπληρώνοντας τους ηλεκτρολύτες που χάνονται με την εφίδρωση. Στη Δωροθέα, ακολουθούμε Μεσογειακή διατροφή με φρέσκα φρούτα, λαχανικά, όσπρια και κρέας, που παρέχουν όλα τα ιχνοστοιχεία που χρειάζονται οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας.
Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση αλατιού και αλκοόλ επιβαρύνει την καρδιαγγειακή λειτουργία και πρέπει να αποφεύγεται, ιδιαίτερα τους ζεστούς μήνες.
Σωματική δραστηριότητα προσαρμοσμένη στο καλοκαίρι
Η σωματική δραστηριότητα δεν σταματά το καλοκαίρι, αλλά μετατοπίζεται στις πρωινές ή απογευματινές ώρες, όταν η θερμοκρασία είναι πιο ήπια. Ακόμα και ένας σύντομος περίπατος σε δροσερές συνθήκες βοηθά στη ρύθμιση της κυκλοφορίας και στη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας.
Η σιέστα το μεσημέρι
Κάτι ξέρουν οι Μεσόγειοι λαοί που παίρνουν έναν ύπνο το μεσημέρι, η γνωστή σιέστα. Ο μεσημεριανός ύπνος σε δροσερό και σκιερό χώρο είναι μια ελληνική συνήθεια που για τους ηλικιωμένους έχει σημαντική αξία, γιατί βοηθάει το σώμα να ξεκουραστεί, να δροσιστεί και να μην είναι δραστήριο τις πιο ζεστές ώρες της μέρα.
Για ένα ωραίο και ασφαλές καλοκαίρι
Η αρτηριακή πίεση δεν είναι κάτι που «διαχειριζόμαστε» μόνο τους χειμερινούς μήνες. Το καλοκαίρι φέρνει τις δικές του προκλήσεις οι οποίες όμως αντιμετωπίζονται εύκολα με λίγη περισσότερη παρακολούθηση και ιατρική επίβλεψη.
Όταν ο άνθρωπός σας μένει σπίτι, τότε χρειάζεται λίγη περισσότερη επαγρύπνηση για να περάσει όμορφα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Αν πάλι ο άνθρωπός σας είναι σε μονάδα φροντίδας όπως η Δωροθέα, το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό παρακολουθεί και ενημερώνει εγκαίρως αν υπάρξει κάποιο πρόβλημα πίεσης. Για οποιαδήποτε παραπάνω πληροφορία, επικοινωνήστε μαζί μας στο 210 49 50 989!